Pravoslavna Ohridska Arhiepiskopija
 

Вести


 

Синаксар


 

Издаваштво


Прашања, одговори
и коментари


 

Врски


 

Видео и аудио записи


 

Архиепископ


Свет
Архиерејски
Синод


 

Историја


 

Организација
и адреси


 

Библиотека




English Version

Современите Прогони на Православната Црква: Македонскиот раскол

Митрополитот црногорско-приморски г. Амфилохиј: Никој од МПЦ не бара да стане српска или грчка црква, туку од расколот да се врати во канонска состојба


RSS  rss
FaceBook  FaceBook
Twitter  Twitter
YouTube  YouTube


рубрика: вести

04.12.2016

На празникот Воведение на Пресвета Богородица во храмот, Неговото Блаженство, Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован служеше и проповедаше во манастирот Успение на Пресвета Богородица во с. Лагово – Прилеп.

На големиот вход на Литургијата, Архиепископот го одликува настојателот на манастирот, јеромонахот Мојсеј (Тодоровски) со надграден крст, со право на носење, во и надвор од манастирот.

На крајот од Литургијата, настојателот Мојсеј се заблагодари за доделеното одликување.


рубрика: вести

30.11.2016

Светоархангелскиот манастир во Ковиљ, на 29-ти Ноември, оваа година, беше место кадешто се собраа Епископи, свештеници, монаси, не само од Српската Православна Црква, туку и од другите помесни Православни Цркви, како и роднини, пријатели, личности коишто го почитуваа Епископот јегарски Јероним, многуброен верен народ од сите краишта на Бачка, кои дојдоа на закопот на новопретставениот Епископ јегарски Јероним.

На Светата заупокоена Литургија началствуваше Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован во сослужување на Митрополитите еритрејскиот г. Кирил и загребачко-љубљанскиот г. Порфириј и Епископите: будимскиот г. Лукијан, банатскиот г. Никанор, бачкиот г. Иринеј, британско-скандинавскиот г. Доситеј, врањскиот г. Пахомиј, шумадискиот г. Јован, бихачко-петровачкиот г. Атанасиј, далматинскиот г. Фотиј, брегалничкиот г. Марко, крушевачкиот г. Давид, австриско-швајцарскиот г. Андреј, франкфуртскиот и на цела Германија г. Сергеј, тимочкиот г. Иларион, топличкиот г. Арсениј и вомировениот нишки г. Јован. Освен спомнатите, на опелото присуствуваа и Епископите: жичкиот г. Јустин и ваљевскиот г. Милутин.

За љубовта, којашто Епископот Јероним ја покажуваше кон секого, во својата Литургиска беседа говореше Архиепископот Јован, нагласувајќи: „Ние се собравме денес за Владиката Јероним да го испратиме на патот кон Воскресението... Ние со вера ја примаме волјата Божја како најдобра и тоа ни дава надеж“, истакна Архиепископот, којшто ги потсети присутните на трудот и жртвите на Епископот Јероним во придонесот на Црквата Христова, покажувајќи на тој начин како се живее и што значи да се дава благодатта.

На опелото, зборови на охрабрување упати Митрополитот загребачко-љубљански г. Порфириј, којшто нагласи: „Биолошката смрт не е страшна сама по себе, како разделување на душата од телото, туку е страшна поради тоа што ги разделува луѓето кои се љубат, кога луѓето кои се споени со љубовта се разидуваат на некое време, со нетрпение очекувајќи кога повторно ќе се сретнат. А, ти заминуваш од нас во прегратката Божја и ќе те сретнеме дури тогаш кога Господ и нас ќе нè повика.“

Во продолжение говореше и Епископот бачки г. Иринеј, којшто посочи дека на духовните, длабоките и богословски изрази на Архиепископот Јован и Митрополитот Порфириј нема што да се додаде и во продолжение му се заблагодари на Господа, единствениот Човекољубец за сè.

Закопот на телото на Епископот Јероним беше извршен на манастирските гробишта.

Вечен ти спомен, достоен за блаженство и незаборавен Владико Јерониме!


рубрика: вести

27.11.2016

Неговото Високопреосвештенство Митрополитот на Месогеја и Лавреотики г. Николај, кој престојува во посета на Православната Охридска Архиепископија на покана на Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, во 23-тата недела по Педесетница, го посети манастирот Успение Богородично во Прилеп каде што заедно со Архиепископот Јован служеше Божествена Литургија.

На свечената Архиерејска Литургија началствуваше Неговото Блаженство Архиепископот Јован, кој беседеше после прочитаното Евангелие. На крајот на Литургијата, Високопреосвештениот Митрополит Николај му се обрати на народот со вдахновено слово. Тој му се заблагодари на Архиепископот Јован за поканата да ја посети Православната Охридска Архиепископија и истакна дека иако му беше најавувано дека олтарот во манастирот е претесен за да собере повеќе Архијереи на богослужба, на отслужената Литургија не само што во олтарот имаше простор за сите свештенослужители, туку и самиот Господ слезе на тоа место.

Во спомен на посетата, настојателот на манастирот, јеромонахот Мојсеј, на Митрополитот Николај му подари рачно изработена икона на св. Николај Мирликијски, а по Литургијата за сите присутни беше приредена трпеза.


рубрика: вести

27.11.2016

На покана на Високопреосвештениот Митрополит на Китрус, Катерини и Платамона г. Георгиј, Неговото Преосвештенство Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид учествуваше на „II-от сеелински симпосион за поклонички патувања“, кој изобилуваше со богата програма и вдахновени предавања на универзитетски професори, на компетентни личности од Синодскиот одбор за поклонички патувања при Црквата на Елада, но и предавачи од други земји. Симпосионот се одржа на 25 и 26 Ноември во хотелот Poseidon Palace, во Лептокарија, и во неговата работа учествуваа претставници од различни поместни цркви.

На 27 Ноември, во Соборниот храм, посветен на Вознесението Христово, во градот Катерини, беше отслужена свечена повеќеархиерејска Литургија на која началствуваше Митрополитот додонски г. Хризостом, од Црквата на Елада. Од Православната Охридска Архиепископија на Литургијата сослужуваше Епископот стобиски г. Давид, а сослужуваа и Архиерејите: Митрополитот на Триполи и Егзарх на Либија г. Теофилакт (Александриска Патријаршија), Митрополитот на Луганск г. Митрофан (Црквата на Украина - Московска Патријаршија), Епископот месоријски г. Григориј (Црквата на Кипар), Митрополитот домаќин г. Георгиј, како и голем број свештенослужители од различни црковни јурисдикции.

Во навечерјето, пак, на празникот на светите Петнаесет Тивериополски (Струмички) маченици, на покана на Високопреосвештениот Митрополит Полјанис и на Килкис г. Емануил, на 27 Ноември, Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид учествуваше и на свечената вечерна богослужба во градот Килкис (Кукуш), кадешто се чуваат моштите на Тивериополските маченици. На вечерната богослужба началствуваше Митрополитот на Арта г. Калиник, а молитвено присуствуваа и Архиерејите: илијски г. Атинагора, на Јерисос г. Теоклитос и Митрополитот домаќин г. Емануил.


рубрика: вести

26.11.2016

Со црковно велелепие беше прославен празникот на светиот Јован Златоуст, именденот на Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, што е воедно и слава на Ставропигијалниот манастир „Св. Јован Златоуст“, во Битола.

Радоста на празникот беше зголемена со посетата на извесниот православен теолог, Неговото Високопреосвештенство Митрополитот на Месогеја и Лавреотики од Црквата на Грција, г. Николај, кој пристигна за прославата на празникот, на покана на Архиепископот Јован.

Митрополитот Николај началствуваше на вечерната и утрената служба од бдението, а Неговото Блаженство Архиепископот Јован, началствуваше на Архиерејската Литургија која следуваше во продолжение, во сослужение со Митрополитот Николај и Преосвештените Епископи на Православната Охридска Архиепископија брегалничкиот и Местобљустител битолски г. Марко и стобискиот и Местобљустител струмички г. Давид и свештенослужители од повеќе епархии на Православната Охридска Архиепископија, како и од Митрополијата на Месогеја и Лавреотики, близу Атина.

За благолепието на службата се погрижија псалтите од хорот „Пријателите на Кареја“, кои негуваат светогорско пеење, под раководство на протопсалтот Владимир Симиќ, од Белград.

По прочитаното Евангелие на Литургијата беседеше Митрополитот Николај, кој говорејќи за светиот Јован Златоуст, истакна дека токму прогонот што го има претрпено им дава печат на неговото богословие и неговите пастирски дела.

На крајот од службата Митрополитот на Месогеја г. Николај го благослови празничното коливо, а по богослужбата  беше приредено почастување за сите присутни.


рубрика: вести

22.11.2016

Параклисот „Свети Нектариј Егински“, во Скопје, го прослави празникот на својот небесен покровител. Оваа година, по покана од Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, параклисот имаше благослов да го има за гостин Неговото Преосвештенство Епископот австриско-швајцарски г. Андреј на Српската Православна Црква.

Епископот Андреј пристигна заедно со Архиепископот Јован на навечерието на празникот и по отслужената вечерна богослужба, во параклисот „Свети Нектариј Егински“ одржа предавање на тема „Осумте Господови Празници“ кое предизвика буден интерес кај верните кои беа собрани во онаа мера колку што дозволува просторот на параклисот.

На дента на самиот празник, на свечената Архиерејска Литургија началствуваше Архиепископот охридски г.г. Јован, во сослужение со Епископот австриско-швајцарски г. Андреј и свештенослужители од повеќе епархии на Православната Охридска Архиепископија. По прочитаното Евангелие, Епископот Андреј му се обрати на верниот народ со вдахновено слово за светиот Нектариј Егински, а на крајот од службата го благослови празничното коливо.

По Литургијата беше приредено послужување за сите присутни.


рубрика: вести

20.11.2016

Во 22-та недела по Педесетница, на покана на Неговото Блаженство, Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, во Ставропигијалниот манастир Св. Јован Златоуст служеше Литургија, проповедаше и го освети собраниот народ, Неговото Преосвештенство, Епископот австријско-швајцарски г. Андреј кој треба да биде гостин и на славата на параклисот Св. Нектариј Егински на 22 ноември во Скопје.

По Литургијата Архиепископот Јован му се заблагодари на Епископот австријско-швајцарски за грижата што ја покажал за Охридската Архиепископија додека тој беше во затвор. Верниците се сеќаваат дека Епископот Андреј, тогаш како помошен Епископ на српскиот Патријарх со титула ремезијански, неколку пати доаѓаше на политичките судења на Архиепископот Јован.


рубрика: вести

20.11.2016

1100 годишнината од упокоението на светиот Климент Охридски, беше прославена со торжествено сеправославно Архиерејско сослужување, со црковно благолепие и пригодни свечености во Веријската Митрополија, кадешто се чува чесната и мироточива глава на светиот Климент Охридскиот Чудотворец.

На 19 Ноември, беше отслужена вечерна богослужба во манастирот на светиот Јован Крстител, во близина на Верија, во којшто и се наоѓа главата на овој сесловенски просветител и рамноапостол.

Истиот ден, во Домот на уметностите, во градот Верија, беше одржан свечен концерт во чест на светиот Климент Охридски.

На 20 Ноември, во митрополитскиот храм, посветен на светите Апостоли Петар и Павле, беше отслужена свечена Архиерејска Литургија. На Литургијата началствуваше Неговото Високопреосвештенство Митрополит севастијски г. Димитриј од Константинополската Патријаршија. Од канонската Црква во нашата татковина, Православната Охридска Архиепископија, на Литургијата сослужуваше Неговото Преосвештенство Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид. Во црковното благолепие на сведочењето на соборноста на Црквата, преку заедничкото сослужување на Литургијата и заедничкото причестување од едниот Путир, учествуваа и Архиерејите, Митрополитот на Киншаса и централна Африка г. Никифор од Александриската Патријаршија, Архиепископот на Полтава и Миргород г. Филип од Украинската Православна Црква на Московската Патријаршија, Епископот браничевски г. Игнатиј од Српската Православна Црква, Митрополитот пловдивски г. Николај од Бугарската Православна Црква, Епископот аматунтски г. Николај од Црквата на Кипар, Епископот супрасалски г. Григориј од Црквата на Полска, Митрополитот михаловски и кошицки г. Георгиј од Црквата на Чешка и словачките земји, Епископот знеполски г. Арсениј од Бугарската Православна Црква, домаќинот Архиереј, Митрополитот веријски г. Пантелејмон, како и голем број свештенослужители од сите останати помесни православни цркви.

Прославата на светиот Климент Охридски продолжува и во останатите канонски цркви првенствено со соборна света Литургија, каква што служеше и светиот Климент, којшто и денес ги собира во единството на Црквата, сите оние, коишто припаѓаат на канонските, помесни православни цркви.


рубрика: вести

15.11.2016

Од печат излезе православниот календар за 2017 година, во издание на Архиепископијата охридска и Митрополија скопска, посветен на православниот иконопис.

Календарот започнува со пролог на Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, којшто во продолжение го пренесуваме во целост. Понатаму, во ова издание е поместен текстот „Иконата во преданието на Православната Црква“ од Игуманијата Кирана, проследен со илустративни примери на преданискиот православен иконопис.

Како и секоја година, во календарот се отпечатени и табелите со евангелските и апостолски читања за неделите и за сите поголеми празници во годината, како и кратки поуки.

Календар 2017



рубрика: архиепископ\осврти

Во годинава што настапува се полнат 15 години од воспоставувањето на литургиското и канонско единство на Православната Охридска Архиепископија со другите православни Цркви во икумената. Тоа секако е мал јубилеј, но доволно покажува дека Божјата благодат е над оваа Црква. Зашто без таа благодат Црквата не ќе ги поминеше сите искушенија што ја навјасаа овие 15 години. Не се тоа искушенија во еден или два дена, не се ниту во еден или два месеца, туку цели петнаесет години постојан прогон, без одмор, без одишка, без престан.

Но, оваа година календарот сепак не е посветен на тој јубилеј, туку посветен е на иконата. Човекот е створен според икона Божја и треба да постане Негово подобие. Следствено на тоа и човекот и иконата се несовршени. Треба да се восовршат до прототипот. А овде, во овој свет, во животот кој секој од нас го минува како историско битие, сите на некој начин се восовршуваме за да стигнеме до подобието Божјо.

Како што во процесот на живопишувањето иконата постепено се осветлува од најтемната наслага на боја која се става најнапред како некоја подлога на бои, така и иконата која е во човекот постепено се осветлува до конечно осветување. Секој човек најпрво треба да се труди да постане жива икона Христова, за во есхатонот да ја достигне конечната мера. Христос е икона на Бога Отца, ние луѓето сме икони Христови. Како вели апостол Павле, тој „е икона на невидливиот Бог.” (Колос. 1,15) Прва икона Божја, според Иринеј Лионски е Синот, а според Атанасиј Велики само Синот е икона Божја, додека човекот е „по иконата” Божја, а тоа значи според Христа. И според Тертулијан човекот е створен според икона на воплотениот Син Божји.

Тоа значи дека ние луѓето сме икона на иконата Божја. Затоа живееме во еден иконичен свет, свет кој е Царство Божјо во икона, но сè уште не е Царство Божјо во полнота. Но, иконата и таква кава што е, на одреден начин учествува во есхатонот и во полнотата. Затоа нејзиното место е толку значајно во Црквата. За да се утврди местото кое нејзе ѝ соодветствува се свикувал дури и Вселенски Собор. Седмиот Вселенски Собор го утврди правиот однос на човекот кон иконата, на иконата кон прототипот, но и на иконичноста воопшто.

Иконата во Црквата не смее да се обожува. Таа се поставува во контекст на теологијата за иконичноста на човекот. Следствено на тоа Синот Божји може да биде иконописан само затоа што е човек. Доколку  Тој беше само Бог, тогаш не ќе можевме да го изобразуваме на икони, не само затоа што Бог Отец тоа го забранил, туку и затоа што не ќе знаевме каков лик да му дадеме. Но, откако тој се вочовечи и ни се покажа како икона на Бога Отца во човечки лик, ние можеме да го сликаме на икони. И да се молиме пред таквата икона, да ја чуваме во храмовите и домовите, зашто таквата икона има однос со прототипот кој е изобразен на неа.

Така имајќи ги иконите на Христос и Мајката Божја во храмовите или домовите, имајќи ги иконите на светителите и угодниците Божји на местата за молитва, ги оприсутнуваме во тоа место самите изобразени ликови. Доколку  некоја икона ја извадиме од одредено место кое претходно го поседувала, исто како да сме го преместиле од тоа место ликот кој е изобразен на неа. Зашто ликот кој е изобразен на иконата е во директна врска со прототипот од есхатонот.

Ете зошто ги почитуваме иконите, зошто ги поставуваме во храмовите, во домовите, ги носиме на литии и пред нив се молиме. Зашто така ги почитуваме прототипите кои се отсликани на нив. Но, ете зошто правиме и разлика меѓу икона и фотографија. Единствената врска на фотографијата со прототипот е само историска. Врската пак на иконата со прототипот е и историска, но пред сè и над сè, таа е есхатолошка.

Иконата е категорија на чувствената, но не помалку на логосната и умна убавина. Естетиката на иконата, а кога говориме за таа естетика секогаш на ум го имаме образецот на иконопис на Православната Црква, ги повикува и привлекува човековите чувства кон молитва и кон побожен однос со ликот изобразен на неа. Но, таа естетика истовремено ги подига логосните и умни способности во состојба на духовна возвишеност. Го подига созерцателот кон височината на есхатонот, ама истовремено го спушта и во длабочината на тајната на спасението.

Ја ползувам прилкава да ви ја честитам годината што настапува 2017 и да ви посакам на сите заедно, и на секој од вас поединечно благослов Божји во новото лето Господово, сите да ја имаме помошта Божја во подвигот од икони да израснеме до „мерата на растот на полнотата Христова”. (Ефес. 4,13)

Архиепископ и Митрополит
+Охридски и Скопски Јован


рубрика: вести

Оваа 2016 година се навршуваат 1100 години од блаженото упокоение на светиот Климент, Охридскиот Чудотворец, којшто се упокоил на 27 Јули 916 година. Овој значаен јубилеј Православната Охридска Архиепископија го одбележува на повеќе и различни начини. Централната прослава на 1100 годишнината од упокоението на светиот Климент Охридски, со црковно благолепие, се одржа на 1. и 2. Октомври во Ставропигијалниот манастир „Св. Јован Златоуст“, Нижеполе, Битола.

На 2. Октомври беше отслужена света Архиерејска Литургија на којашто началствуваше Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, во сослужување на Архијереите: Епископот врањски г. Пахомиј, Митрополитот на Китрус и Катерини г. Георгиј, Епископот тимочки г. Иларион, Епископот полошко-кумановски и Местобљустител дебарско-кичевски г. Јоаким, Епископот брегалнички и Местобљустител битолски г. Марко и Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид, и бројно свештенство од различни епархии на повеќе помесни Цркви, како и монаси, претставници на светогорскиот манастир Хиландар.

После прочитаното Евангелие, беседата на Митрополитот веријски, на Науса и Кампанија г. Пантелејмон ја произнесе неговиот официјален претставник на прославата. Литургиското торжество со своето пеење го збогатија и монасите од манастирот Ковиљ, коишто пееја на десната певница и псалтите од градот Катерини, коишто пееја на левата певница. На Литургијата присуствуваше и директорот на канцеларијата за односи со верски заедници при владата на Р. Србија, г. Милета Радојевиќ.

На соборното божествено Тајноводство, коешто сигурно му е најугодна прослава на светиот Климент Охридски, му претходеше свечена архијерејска вечерна богослужба, на којашто началствуваше Неговото Преосвештенство епископот врањски г. Пахомиј.

Инаку, после отслужената архиерејска Литургија, за присутниот броен народ беше подготвена трпеза, после којашто следеше и пригодна програма. Програмата со свое вдахновено слово за својот претходник, светиот Климент Охридски, ја отвори Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован. Во продолжение следеа музички изведби на хорот на ковиљските монаси и на псалтите од Катерини, предавање на Архимандритот Порфириј од манастирот „Св. Јован Крстител“, во близина на Верија, Р. Грција, кадешто се чува чесната и мироточива глава на светиот Климент Охридски, како и традиционални песни отсвирени на кавали во чија придружба, од страна на актерот Томе Витанов, којшто ја водеше програмата, беше изговорено прочуеното светиклиментово пасхално слово.

Во продолжение Ви пренесуваме боговдахновеното Слово за светиот Климент Охридски изговорено од Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован.

Слово за Свети Климент Охридски

Денес пред Вас имам пријатна, но многу тешка должност. Да словам за оној на кого му го должиме словото на мајчиниот ни јазик, за оној кој ни ги создал буквите, кој нѐ вовел во прекрасниот свет на знаењето и мудроста Божја, нѐ упатил во литургиската мистагогија, нѐ научил за силата на крстот и се потпишал во нашите срца со ракописот на надежта во Воскреснатиот. Тоа значи дека ќе словам за Свети Климент Охридскиот Чудотворец. Должноста навистина ми е пријатна, како негов наследник во епископската служба да го објавувам неговиот назаборав, да ја доближам до нашиот род кој живее во ова време неговата просветителска светлина, да го восфалам пред Вас и пред наредните генерации нашиот заеднички отец, учител и jерарх. Но, тоа што ми е тешко не произлегува од мојата безволност или отсуство на желба да му изразам достојна почит на оној кој нѐ научи за смислата на почитта, туку затоа што се плашам дека дека ќе се покажам немоќен да го пофалам онолку колку што Св. Климент заслужува. Ќе се покажам неумешен и дткав пред славата за која треба да говорам, неспособен до безгласност пред величината која сакам да Ви ја доближам.

Сепак неговата светителска љубов ме храбри да говорам како син за татко, да говорам за него како за најблизок роднина од родот во кој смртта Христова и неговото воскресение нѐ сроди во еден род и едно семејство. Затоа, „елате ваму чеда, чујте ме,”[1] „елате сите кои имате страв од Бога и ќе ви раскажам,”[2] како што еден друг мој претходник, светиот Теофилакт Охридски го започнува житието на Свети Климент, ползувајќи се со она што одамна го рекол псалмопевецот.

Ќе ви раскажам за она што е познато, но и за она што помалку е познато за светителот, за она што сте го чуле и читале, но и за она што можеби до сега не сте го чуле и прочитале. Ќе Ве потсетам на работи што Ви избледеле од сеќавањето заради долгото време не навраќање на нив.

Навистина не се познати многу биографски податоци за животот на Свети Климент. Не се знае со точност ниту кога, а ниту каде се родил. Ниту кој му бил татко, ниту со која песна го заспивала неговата мајка. Не го знае тоа ниту блажениот Теофилакт Охридски кој е неговиот прв познат животописец, иако некои претпоставуваат дека е можно да постоело и некое житие на светителот пред Теофилактовото, кое историјата не го забележала. Но, зарем тоа е важно ако со точност знаеме дека блажено преминал во вечноста во 916 година по Христа, и дека сега е меѓу оние од десната страна на Царот на Славата. Тоа што ја знаеме годината на неговото населување во Земјата на живите, нас, неговите чеда, ученици, последователи и почитувачи нѐ задолжува да се собереме, како што тоа го направивме, и со химни и песни, со слова, но и со свештен трепет и молчалива неизричивост да го прославиме јубилејот на 1100 години од неговото блажено преминување кај жителите на Царството Божјо.

Нова ѕвезда светна пред 1100 години во Царството на нашиот Отец небесен. Нова златоструна харфа од пред 1100 години пред престолог Божји заедно со ангелите пее: свети Боже, свети Крепки, свети Бесмертни, помилуј нѐ. Помилуј го родот кој го родив со мака и пот. Помилуј го родот кој по раѓањето го искапав и измив со најчисти солзи. Помилуј ги следбениците на оние кои толку ме измачија додека бев во тело, што побарав од царот Симеон да ме ослободи од јаремот на епископската грижа.

Кога умре за светот, а се роди во монашката схима го доби името Климент, по Светиот Климент I папа римски, чии свети мошти ги најдоа на Крим во нивната мисија меѓу Хазарите словенските просветители Методиј и Кирил. Во презвитерски чин беше хиротонисан од папата Адријан II, кога светите Методиј и Кирил дојдоа во Рим, заедно со нивните ученици меѓу кои беше и Свети Климент, за да ја одбранат својата мисија меѓу Словените во Панонија. По упокојувањето на Св. Методиј, неколку ученици на светите браќа, меѓу кои бил и Свети Климент, прогонети од Панонија дошле во Бугарија и нашле милост кај бугарскиот цар Борис. Многу добро прифатен од него, Свети Климент бил замолен да се прифати за просветителска служба во охридскиот крај. Климент дошол во овие краеви секако без да знае дека токму овде ќе постане светител и дека со својот светителски благослов ќе го осветува овој крај до судниот ден. Не е познато ниту кога, ниту каде, ниту од кого е ракоположен во епископси чин, но се знае дека кога дошол во охридскиот крај веќе носел епископска титула со име Велички. Каде точно да се лоцира Велика или по друго читање Белика има различни мислења. Во секој случај тешко би можело да се замисли дека тоа место било многу далеку од Охрид. Но, исто така не треба да се премолчи дека Климент за време на неговиот живот никогаш немал титула охридски. Охридски е наречен по неговото блажено упокојување и тоа најверојатно затоа што на пат кон Господа заминал токму од градот Охрид.

Како вели неговиот животописец Теофилакт Охридски, Климент околу себе собрал 3500 ученици кои ги поучувал не само да читаат и пишуваат, не само да калемат овошки и да го познаваат овоштарството и градинарството, туку и да го проучуваат Светото Писмо, да напредуваат во литургиското тајноводство и да се задлабочуваат во Божјата апофатика. Затоа неговата школа се нарекува универзитет, и тоа универзитет многу години пред да се појават на Запад првите универзитети.

Целиот живот и целото животно дело овој светител го остварил во време кога Црквата сѐ уште не била поделена. Општењето меѓу Истокот и Западот во таа неподелена Црква било многу живо, иако токму во тоа време се јавуваат првите спорења околу западните новотарии. Во животот поминувал многу искушенија, кратко време бил во затвор, а потоа сурово бил протеран од местото каде мисионарел со светите браќа Методиј и Кирил, но имал барем еден проблем помалку од оние што денес ги имаме ние. Тој никогаш за време на својот живот не почувствувал што е црковен раскол.

За жал, еден дел од родот негов, еден дел од оние чии претци токму Свети Климент ги родил во Духот Свети кога дошол како „втор Павле за другите Коринтјани – Словените”, како што вели Блажени Теофилакт, денес се во раскол со Соборната Православна Црква. Поголемиот дел од светите мошти на светителот се наоѓаат кај тие расколници, освен неговата чесна глава која се наоѓа во манастирот Св. Јован Претеча во Верија.

Но, каква почит кон личноста, кон делото, па и кон моштите на Свети Климент може да има некој кој упорно останува во раскол? Како може да се биде следбеник на човекот кој со секој свој збор, со секоја проповед, со секое свое дело и постапка го сведочел единството со Бога и со Црквата, а притоа да се нема единство со црковната полнота?

На овие прашања може да бара одговор само оној кој созреал во духовноста, само оној кој пиел од чистиот извор на верата кој во овие краеви го ископа токму Свети Климент. Да мисли некој дека е епископ или свештеник само затоа што носи иста или слична облека како што носат православните јерарси или свештеници, само затоа што чита исти молитви од исти книги како што тоа го прават и правоверните навистина е необјасниво. Зашто не ја прави формата Црквата, туку од Црквата произлегува формата. Црковното единство ги раѓа догмите, каноните, типиците и поредокот, но истовремено сите тие се заради единството, во служба на единството и го одржуваат единството. Доколку се нема единство со полнотата на Црквата, од какво значење е чувањето на догматите, исполнувањето на правилата и каноните, запазувањето на типиците и поредокот? Сите тие постојат само заради единството.

Затоа, прашање кое треба да си го постави секој кој го почитува светителот: Дали тој (Свети Климент) би можел некогаш да направи црковен раскол, а ако веќе се затекнал во некаков раскол, дали не би направил сѐ, па дури ако е потребно и животот да го даде за да се надмине таквата нецрковна состојба? И уште едно: Дали воопшто некој би го почитувал како светител ако луѓето, оние 3500 ученици кои секако дека имале некакво единство со него, ги учел дека е доволно да имаат единство само со него, а нема потреба да имаат единство во Бога, единство меѓусебно  и единство со целата Црква?

Важно е ова да го разбереме браќа, не само ние што сме собрани на ова торжество, туку да порачаме да го разберат и сфатат и оние чеда Климентови, и оние наши сонародници што сѐ уште пребиваат во раскол. Зашто нема повозвишен повик од оној Господовиот: „Сите да бидат едно, како што си ти Отче во мене и јас во тебе”[3]. Црква си само доколку си во единство со „едната, света, соборна и апостолска Црква”. А таа вредност нема цена. Господ рекол дека непријатели на човекот можат да му бидат неговите најблиски, оние од семејството, мајка, татко, син ќерка, доколку тие го оделуваат од Бога и единството со него. Тоа значи дека доколку го оделуваат од Црквата и единството со неа. Но, што ако од Бога и од Црквата те одделува етнофилетизмот?

За таков случај Господ ни рекол: „ако те соблазнува окото твое, извади го фрли го од себе, подобро ти е едноок во животот да влезеш, отколку да имаш две очи, а да те фрлат во пеколот на огнот”[4]. И што мислите? Би го извадил ли окото Свети Климент за да биде во единство со Црквата, и да влезе во животот вечен?

Јас денес на ова нема да ви одговорам, зашто сум убеден дека барем Вие што сте овде собрани тоа го знаете. Но, и на секој оној што го слушнал, прочитал или се поучил од словото и делото на Свети Климента одговорот му е познат. Оној пак, што знае како би постапил Свети Климент, ама заради одредени причини, па дури и колку тие нему да му изгледаат оправдани, не постапува така како што би постапил Свети Климент, ниту може да се нарече род светиклиментов, а уште помалку заедничар на Духот Свети.

Затоа браќа, денес кога прославуваме 1100 години спомен за него да не го забораваме неговото слово кое според сѐ и пред сѐ е Богочовекоцентрично и Христоцентрично. Да се сеќаваме на неговото дело кое е просветителско, духовно, учителско, хуманитарно, но пред сѐ црковно, побожно и саможртвено. Да се сеќаваме дека тој е првиот Епископ Словен во овие наши краеви. А тоа значи постојано да го молиме тој да се моли за нас. Зашто ние за тоа имаме потреба.

Не само потреба за здравје, душевен мир, внатрешен спокој, туку имаме потреба за единство, единство со Бога, единство меѓусебно и единство со другите Цркви. Луѓето во Црквата се браќа зашто имаат еден Отец кој ги собира во Духот Негов Свет, но и затоа што почитуваат светители кои обединуваат и повикуваат кон единство.

Се надевам дека за таков светител ви говорев, а вие веќе сфативте дека не сум достоен ниту врвците од обувките да му ги одврзам. Тој е нашиот Свети Климент кого го молиме да не нѐ заборави нас, но, и сите идни генерации што ќе го слават споменот негов.

 

 

02. Октомври 2016 г.

На денот кога прославуваме 1100 години

од блаженото упокојување на Св. Климент

Архиепископ охридски и Митрополит скопски Јован

[1] Псалм 33,12.

[2] Псалм 65,16.

[3] Јн. 17,21.

[4] Мт. 18,9.

© православна охридска архиепископија 2004-2016
http://spc.rs - Српска Православна Црква Orthodox Christianity.ru www.kolivart.com - интернет каталог на манастирот Успение Богородично
wap презентација - www.poa-info.org/wap